AA muhabirinin derlediği bilgilere nazaran, ABD idaresinin muhafazacı ticaret siyasetleri kapsamında uygulamaya aldığı gümrük tarifelerine ait gelişmeler piyasaların tarafı üzerinde tesirli olmaya devam ediyor.
ABD ile Çin’in karşılıklı tarifeleri 90 gün boyunca indirme konusunda muahede sağlaması piyasalarda bir müddettir hissedilen gerilimi azaltmasına karşın tarifelerin düşük de olsa uygulanacak olması, gelecek devirde mümkün yeni restleşmelerin yaşanabileceğine dair soru işaretlerinin varlığını müdafaasına neden oluyor.
Bu gelişmelerin paralelinde Trump’ın AB’ye yönelik tarife açıklaması kelam konusu kaygıların körüklenmesine yol açtı. Trump, dün yaptığı açıklamada, “1 Haziran 2025 tarihinden itibaren Avrupa Birliği’ne direkt yüzde 50’lik bir tarife uygulanmasını öneriyorum.” dedi. Lakin Trump, bu tarafta atılacak adımları 9 Temmuz 2025’e ertelediğini duyurdu.
Öte yandan, global iktisat birçok belirsizliğin gölgesinde ilerlemeye çalışırken, ABD Merkez Bankasında (Fed) gelecek sene yaşanacak başkanlık vazifesindeki değişim, yatırımcıları yeni strateji belirlemeye yöneltiyor.
A1 Capital Genel Müdür Yardımcısı Üzeyir Doğan, AA muhabirine, dünyanın uzun müddettir çeşitli zorluklarla karşı karşıya olduğunu belirterek, Trump ikinci sefer vazifeye geldikten sonra bu zahmetlerin şiddetlendiğini söyledi.
Piyasadaki volatilitenin uzun müddet devam edebileceğini vurgulayan Doğan, şunları kaydetti: “Trump, bilindiği üzere başka ülkelere de 90 günlük ek müddet tanımıştı. Bu ek müddet bitmeden AB’ye yönelik tarife telaffuzları başka ülkeler tarafında da tedirginlik oluşturacaktır. Kaldı ki birçok ülkeyle de şimdi daha net, somut bir muahede yapılabilmiş değil. O nedenle bu 90 günlük müddetin bitmesine yakın yeniden belirsizlik üst seviyede olacaktır ve birtakım ülkelerde yeni tarife tasaları başlayıp piyasalar bu sefer bunu fiyatlama döngüsüne girecektir. Her ne kadar öncelik Çin ve Avrupa Birliği olsa da ilerleyen periyotta tarifelerin tekrar değişebileceği telaşı tüm dünya tarafında belirsizliğin uzun mühlet devam etmesine neden olacak.”
Doğan, yaşanan gelişmelerle Dünya Global Ticaret Belirsizlik Endeksi’nin son yılların en yüksek düzeyine çıktığını tabir ederek, son 2-3 haftalık periyotta bu belirsizlik endeksinde hafif bir geri çekilme olduğunu lakin Trump’ın açıklamaları sonrası muhtemelen yine süratli bir yükseliş olabileceğini lisana getirdi.
Piyasalarında bunun paralelinde dalgalı bir seyir izleyebileceğini aktaran Doğan, tarifelerin gündeme gelmesiyle bir arada dünya ekonomisindeki büyüme beklentilerin tahminen daha da aşağıya çekilmesinin kelam konusu olabileceğini bildirdi.
Doğan, tarifelerin devreye girmesi ve kalıcı olmasının ekonomik büyümenin dünya ölçeğinde daha da yavaşlayabileceği manasına geldiğini söz ederek, gelişmekte olan ülkeler tarafında bir ölçü olumsuz tesir oluşabileceğine dikkati çekti.
“Tarifelerin, Türkiye’nin ihracat pazarlarında ağırlaşması rekabet durumunu etkileyebilir”
Üzeyir Doğan, tarifelerin Türkiye’ye mümkün tesirlerini de kıymetlendirdi. Doğan, ABD’nin Türkiye’ye uygulayacağını söz ettiğini tarifenin düşük olduğunu kaydederek, bu durumun Türk şirketlerini, ABD’ye yönelik ihracat tarafında ön plana çıkarabileceğini vurguladı.
Bu ihracat avantajının müspet tarafta olduğuna işaret eden Doğan, “Diğer taraftan tarifelerin, Türkiye’nin ihracat pazarlarında ağırlaşması rekabet durumumuzu etkileyebilir ve bu durum şirketlerimizin cirolarına da olumsuz yansıyabilir.” dedi.
Doğan, global büyümenin yavaşlamasının az ya da çok çabucak hemen her ülkeyi aşikâr ölçüde olumsuz istikamette etkileyeceğini altını çizerek, bunun yansımalarının yurt içinde de izlenebileceğini belirtti.
“Tahvil fiyatlarının ve getirilerini belirleyen temel etken enflasyon öngörüleri”
Üzeyir Doğan, ABD’de Trump’ın lider seçilmeden evvel vaatleri ortasında dünya genelinde süregelen bölgesel savaşların sonlandırılmasının yer aldığını lisana getirerek, “Şu ana kadar baktığımız süreçte aslında Trump istediklerini yapamadı zira vazifeye geldiği gün bu savaşların biteceğini söylemişti. Misyonunda 100 gün tamamlandı lakin hala savaşlar devam ediyor. Son devirde bu bahislerde biraz rahatlama ve en azından bir arayış eforunun arttığını görüyoruz.” diye konuştu.
ABD idaresinin muhafazacı ticaret siyaseti kapsamında attığı tarife adımlarına, öbür ekonomilerden karşılık gelmesiyle ticaret savaşlarının derinleşebileceğine yönelik tasaların arttığına dikkati çeken Doğan, bu devirde yatırımcıların, altın ve tahvil üzere inançlı liman olarak görülen varlıklara yöneldiğini belirtti.
Tahvil piyasasındaki hareketleri pahalandıran Doğan, “Tahvil fiyatlarının ve getirilerini belirleyen temel etken enflasyon öngörüleri, şu an ABD’de enflasyon konusunda önemli belirsizlikler var.” dedi.
Tarifelerin ABD’de enflasyonu arttıracağına yönelik öngörülere değinerek tahvil piyasasının bu durumu fiyatlamaya başladığını söz eden Doğan, şöyle devam etti:
“Tahvillerin fiyatı düştü, hasebiyle faizleri de yükselmiş oldu. ABD ile Çin ortasındaki mutabakat vesilesiyle ithal eserlerin fiyatlarının bu kadar süratle artmayabileceği, enflasyonun kestirim edildiği kadar sürat kazanmayacağı beklentisini tekrar canlandırmaya başladı. Bu da tahvillerin fiyatını üst çekmeye başladı lakin belirsizlik hala çok yüksek. Trump’ın ne yapacağı konusunda öngörüde bulunabilmek çok zor”
Doğan tahvil piyasasında yakın periyotta oynaklıklar yaşanabileceğini vurgulayarak, en büyük etmen olarak Fed’in gelecek yıl yaşanacak başkanlık değişimi sürecini gösterdi.
“Merkez bankası liderleri misyon sürecinin başında bir sınamayla karşılaşır”
Üzeyir Doğan, gelecek yıl mayısta Fed Başkanı Jerome Powell’ın görev müddetinin dolacağını anımsatarak, gelecek yıl yeni Trump’ın yeni Fed Başkanı olarak bir ismi atayacağını söyledi.
Doğan, atanacak yeni liderin siyaset oluşturmada bağımsız kalıp kalmayacağının yakından izleneceğini belirterek, “Birçok ülkede merkez bankası liderleri misyona geldiğinde misyon sürecinin başında bir sınamayla karşılaşır.” dedi.
Piyasalarda genel kabule nazaran birinci evvel yakın periyottaki gelişmelerin fiyatlamalarda öne çıktığı kaydeden Doğan, yatırımcıların kısa vadeli gelişmeleri bu periyotta daha fazla değerlendirebileceğine işaret etti.
Doğan, “Gelecek yıl bu vakitlere yaklaştığımızda lider değişimi kaynaklı tekrar bir Fed telaşını çok net hissedebiliriz. Piyasalar üzerine bu durum olumlu manada yansıyabilir. O günün kaidelerinde faizlerin daha da düşeceği beklentisi bir anda piyasayı üste götürebilir.” sözlerini kullandı.
