Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Ali Güvenç Kiraz, AA muhabirine mevzuya ait yaptığı değerlendirmede, yazlık kiralama konusunda vatandaşların dikkat etmesi gereken en değerli konunun, kısa müddetli kiralama düzenlemesi olan “Konutların Turizm Emelli Kiralanması Faaliyetlerinin Düzenlenmesine Ait Yönetmelik” kapsamında kiralamanın yapılması gerektiğini söyledi.
Bu düzenlemeye nazaran 1 yıl içinde 3 kere ve 100 gün altında yapılan tüm kiralamaların kısa vadeli ve turizm hedefli kiralama olarak değerlendirileceğini lisana getiren Kiraz, kiraya verenin Kültür ve Turizm Bakanlığından kısa periyodik kiralama ruhsatını almış olması ve bunu taşınmazın görülen bir dış yerine koyması gerektiğini anlattı.
Kiraz, yazlıklarda en sık görülen sorunun “site idarelerinin kiralamalar konusunda gösterdiği olumsuz tutum” olduğunu kaydederek, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Yeni düzenlemeyle yazlıklarda maliklerin oy birliğiyle karar almaları halinde kısa müddetli kiralama yapılabilmektedir. Bu kapsamda vatandaşlar kesinlikle yazlık sitelerde bu istikamette bir karar alınıp alınmadığını öğrenmelidir. Aksi halde çeşitli platformlar üzerinden kira kontratı yapmalarına ve parasını ödemelerine karşın site kapısından içeriye alınmayabilirler. Devre mülklerde ise devre mülk sahibi yahut bağımsız kısmı kullanan ortak maliklerin kat malikleri konsey kararıyla alacakları ruhsat kapsamında devre mülklerin kısa müddetli kiraya verilmesi mümkündür. Vatandaşlarımız yazlık sitelerde idare şurasının oy birliğiyle aldığı karar, devre mülklerde ise kat malikleri aldığı karar lmadan kiralama yaparlarsa bu tesislere girme konusunda zorluk yaşayabilirler.”
Ruhsatsız işletmelerin mühürlenmesi halinde kiracılar tahliye edilir”
Ali Güvenç Kiraz, kiralanan yazlığın yahut devre mülkün yönetmelik kapsamında sahip olması gereken kriterlerden bahsederek, “Ruhsatsız çalıştırılan taşınmazlarla ilgili Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkililerinin mühürleme veya idari para cezası üzere yaptırımları vardır. Mühürleme süreci olması halinde taşınmazdan kiracılar zarurî olarak tahliye edilecektir. Bu da yaz tatilinizi mahvetmeye kadar gidecek bir sonucu doğurabilecektir.” diye konuştu.
Yazlıklar ve devre mülklerde vakit zaman kiracıların taşınmazları tahliye etmediklerinin görüldüğünü lisana getiren Kiraz, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Böyle bir durumda yazlıklarda mülk sahibinin yazlık gereksinimi haklı bir sebep olup kiracısını tahliye edebilmesi için bir haklı durum oluşturacak ve kiracı tahliye edilmek zorunda kalacaktır. Devre mülklerde ise en az 7 gün ve kontratla daha fazla kullanım müddetleri belirlenebilir bu kapsamda tüm devre mülk sahipleri yahut kiracıları bu mühlet bitiminde taşınmazı tahliye ederek yeni periyot kullanıcısına bırakmak zorundadır. Bu müddet sonunda oturmaya devam eden kişi işgalci olarak nitelendirilecek ve kaymakamlık yoluyla tahliye edilebilecektir.”
“Sosyal medyadaki reklamlara dikkat edilmesi gerekiyor”
Tüketiciler Konfederasyonu (TÜKON) Genel Lider Vekili Aziz Koçal ise devre mülk ve yazlık satışlarında yaşanan mağduriyetlerden bahsederek, makus niyetli birtakım kimselerin ve devre mülk satışı yapan birtakım firmaların; boş yerler, süslü reklamlar ve broşürlerle tüketiciyi mağdur edebildiğini söyledi.
Tatil yapmak isteyen tüketicilerin yazlık yahut devre mülk kiralarken kesinlikle kontrat yapması ve toplumsal medya üzerinden yapılan pazarlamalara dikkat etmesi gerektiğini vurgulayan Koçal, “İnsanların tatil yapma hevesiyle giriştiği bu yolda karşısına her alanda olduğu üzere berbat niyetli şahıslar çıkabiliyor. Bilhassa toplumsal medyadaki reklamlara dikkat edilmesi gerekiyor. Kimi kimseler ortada hiç olmayan devre mülkü satarken, kimileri da buradan daha fazla kar elde edebilmek için mukavelelere uygun olmayan unsurlar ekliyor.” formunda konuştu.
“Taşınabilir meskenler (tiny house) ruhsata tabidir”
Aziz Koçal, son periyotta epey ilgi gören “taşınabilir ev”ler (tiny house) noktasında da yaşanabilecek sorunlara ait değerlendirmelerde bulunarak, tüketicilerin yazlık yapmak üzere satın alacakları taşınmazın imar durumunu kesinlikle öğrenmesi gerektiği ikazında bulundu.
Tarla vasfındaki bir taşınmazın üzerine konut yapılamayacağını vurgulayan Koçal, “Tapuda tarla, bağ, bahçe üzere görünen yerler konut yapılaşmasına kapalı olabilir. Bu cins yerlerde yapılaşma lakin özel müsaadeye tabi olabilir ve birden fazla vakit mümkün değildir.” tabirlerini kullandı.
Koçal, tiny house üzere taşınabilir yapıların belediye sonları içinde ruhsata tabi olduğunu anımsatarak, “Ruhsatsız yerleştirilmeleri durumunda idari yaptırımlarla karşılaşılabilir. ‘Tarlaya konut koyabilirsiniz’ vaadiyle yapılan satışlara karşı katiyetle dikkatli olunmalı, yazılı ve yasal teminatlar talep edilmelidir. Bu tıp satışlara dair verilen beyanlar yazılı mukavelede yer almıyorsa hukuksal geçerliliği yoktur.” açıklamalarında bulundu.
“Sözleşmelerin düzenlenmesi basamağında türel dayanak alınmalı”
Tüketiciler Derneği (TÜDER) Genel Başkanı Levent Küçük de devre mülklerde tüketicilerin karşılaştığı en değerli sıkıntıların başında “inşaat halinde olanların belirlenen müddette teslim edilmemesi, inşaatların yarım bırakılması ve birebir devre mülkün birden fazla bireye satılmasının” geldiğini söyledi.
Yapı oturma müsaadesi alındıktan sonra bir yıl içerisinde site sakinleri tarafından devre mülklerde idarenin oluşturulması gerektiğini vurgulayan Küçük, “Aksi takdirde uzun süren idareler nedeniyle istedikleri harcamalar yapan, yüksek fiyatlar alan devre mülk idareleriyle karşı karşıya kalabiliyoruz. Bu durum devre mülk sahiplerine maliyet olarak yansımaktadır.” sözlerini kullandı.
Küçük, son devirde en kıymetli şikayetlerden birisinin de devre mülklerdeki yüksek aidatlar olduğunu kaydederek, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Devre mülklerden yahut onların imkanlarından yararlanmayan devre mülk sahipleri yüksek aidatlarla karşılaşabiliyor. Bunlara muhakkak bir sınırlama getirilmesi ve kesinlikle idarelerinin denetlenmesi gerekiyor. Devre mülk satın alacak tüketicilerimiz kesinlikle emniyetli kurumsal firmaları tercih etmelidir. Kontratların düzenlenmesi kademesinde tüzel takviye almalıdırlar.”
“Sözleşme yapılmalı, faturaları kimin ödeyeceği belirlenmeli”
Tüm Teşebbüsçü Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Bodrum Başkanı Sevil Ece Gümüş de yaz aylarının yaklaşmasıyla tatil bölgelerinde dönemlik kiralık konutlara talebin artmaya başladığını belirterek, şu tabirleri kullandı:
“Ancak bu yıl kiracıların dikkat etmesi gereken Turizm Gayeli Konut Müsaade Dokümanı düzenlemesi var. Geçen yıl yürürlüğe giren düzenlemeye nazaran yazlık kiralanacak konutların bu belgeyi alması zarurî hale geldi. Bu doküman, konutun yasal olarak kısa ve orta devir kiralama yapabileceğini gösteriyor. Dokümanı olmayan konutların kiraya verilmesi hem mesken sahibi hem kiracı açısından önemli yaptırımlara neden olabilir.”
Gümüş, kiracıların kesinlikle kontrat yapması; Turizm Gayeli Konut Müsaade Evrakını sorması; meskenin tapu bilgileri ile ilandaki bilgilerin karşılaştırılması; elektrik, su ve aidat üzere masrafların kime ilişkin olduğunun açıkça belirlenmesi; kurul ödemelerinin şeffaf olması ve konutun eşyalarının durumunun denetim edilmesi gerektiğinin altını çizdi.
