BLACK FRİDAY NEDİR, NASIL ORTAYA ÇIKTI?

ABD'de başlayan ve bir alış veriş çılgınlığına dönüşen Black Friday nedir, nasıl ortaya çıktı?

36

ABD’de başlayan ardından Kanada ve İngiltere’ye sıçrayan Black Friday’in Türkçesi Kara Cuma demektir. Yılın belli günlerinde firmaların başlattığı kampanyaları içerir. Bu alışveriş gününe tarihte ilk defa 1961 yılında gazetelerde Black Friday olarak bahsedilmiştir. O günde, Philadelphia’da, alışverişten dolayı oluşan yoğun trafik ve zorluklar nedeniyle bu isim verilmiştir. Son yıllarda, bu gün, hem insanlar hem de mağazalar için olumlu şekilde karşılanmaktadır.

BLACK FRİDAY (KARA CUMA) NE ZAMAN?

Kara Cuma bu sene 29 Kasım Cuma gününe denk geliyor. Kampanyaların yaklaşık bir hafta sürmesi bekleniyor.

BLACK FRİDAY NASIL ORTAYA ÇIKMIŞTIR?

Teknoloji yazarı Serdar Kuzuloğlu Black Friday’ın ortaya çıkışını şöyle anlatıyor:

1789 yılında ABD Başkanı George Washington, o zamana dek bir hasat festivali olarak kutlanan küçük ve yerel bir etkinliğe ‘Başkan dokunuşu’ yapar. Bu doğrultuda 26 Kasım gününü Thanksgiving (ya da orijinal metinde geçtiği şekliyle Thanksgivin) olarak belirler.‘Birlik ve beraberliğe en çok ihtiyaç duyulan’ Amerikan İç Savaşı sürecine denk gelen 1863 yılındaysa Şükran Günü ‘her Kasım ayının son Perşembe günü’ kutlanacak ulusal bir tatile dönüşür.

ABD dışında bir anlam taşımayan ve karşılığı olmayan bu Şükran Günü kapsamında ülkede medya özel yayınlar hazırlar, sokaklarda panayır ve yürüyüşler gerçekleştirilir. Şükran Günü’nün en önemli geleneği, aile büyüklerinin evindeki toplu yemekler (bizdeki bayram ziyaretleri gibi düşünün). Şartların elverdiği ölçüde zengin bir sofra başında şükür duası edilir, yemek yenilir ve hediyeler verilir.

Şükran Günü hediyeleri için yapılan alışveriş ülkenin ticari takviminde önemli bir yer tutar. Fakat 25 Aralık tarihine gelen ve İsa peygamberin doğumgününü temsil eden Noel de aşağı yukarı aynı şekilde kutlanmaktadır. Bu da hediye alımında (yani tüketimde) sıkıntı yaratmaktadır. İşadamlarının yıllar boyu süren baskısı 1939 yılında meyvesini verir ve dönemin ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt Şükran Günü’nü iki hafta önceye alır. Bu da ayrı bir tartışma başlatır. 1941’de yeniden son Perşembe’ye alınarak bugüne kadar gelinir.

İşte meşhur Kara Cuma, Şükran Günü’nden bir gün sonrasını; yani Kasım’ın son Cuma’sını temsil ediyor. Şükredip yiyip içen, hasret gideren Amerikan halkı (tüketicisi) ertesi gün bu haz dolu zihinle kendini alışverişe veriyor.