Betül Yasemin Keskin / Milliyet.com.tr – 26 yaşındaki Hidayet Gamze Anıl İstanbul’da rehber öğretmenlik yapıyordu. Sık sık kent hayatından uzaklaşmaya çalışan Anıl, Türkiye’nin ormanlarını, dağlarını karış karış geziyor, yaban hayatındaki dönüşüm ve gelişimi gözlemleyip anlamaya çalışarak, bu müşahedeleri etrafıyla paylaşmaktan memnunluk duyuyordu. Samsun’un Dibekli Köyü’nde çamurdan pasta yaptığı, kurbağa larvalarını tasa koyup incelediği bir çocukluk geçiren Hidayet Gamze Anıl her hafta sonu ailesiyle birlikte oyalanmak için götürüldüğü köyünün aslında onun canlıları dünyasına açılan bir anahtar olacağını bilmiyordu. Küçüklüğüne dair unutamadığı anıların birçoklarının köyde geçtiğini söyleyen Hidayet Gamze Anıl keşfetmekten en çok keyif aldığı alanlar suya yakın dağlık, ormanlık topraklardı. Doğanın bir modülü olarak büyüdüğünü söyleyen Anıl, yaş aldıkça tabiatın işleyişi hakkında daha çok şey öğrendi ve bu döngünün kendisine bir şeyler anlattığını düşündü. Bir yaprağın renk değiştirmesi, yılanların deri yenilemesi üzere kolay görünen olayların nedenini merak ediyor, karşılıklar arıyordu. Bu karşılıkları buldukça canlıların görkemli dünyalarına dahil olmaya başlayan Hidayet Gamze Anıl’ın öyküsü tam olarak bu halde başladı.
‘DOĞANIN EŞSİZLİĞİNİ BİRBİRİMİZE YANSITMALIYIZ’
Kendini bildi bileli canlıların mucizevi ömrünü gözlemleyen Hidayet Gamze Anıl’ın toplumsal medya hesabından yaptığı paylaşımlar, onun tabiatla iç içe olan manzaralarının profesyonel bir yetkinlik taşıdığını düşündürtüyor. Lakin kendisi edindiği tüm bilgileri deneyimleyerek ve gözlemleyerek edindi. Profesyonel iş ömründen kendine kalan her fırsatı tabiatta değerlendirmeyi tercih eden Hidayet Gamze Anıl, toplumsal medya hesaplarından tüm tecrübelerini paylaştı ve sayısız insanın dikkatini çekmeyi başardı.
Bir belgesel karesinden alınmış kesitler üzere derin manalar taşıyan bu görseller akıllara “Acaba nitekim bir belgesel çekmeye mi hazırlanıyor?” sorusunu getiriyordu. Halbuki ki o yaptığı tüm çekimleri kendi şahsî albümü için depoluyordu. Kamerasına selam veren canlıları arkadaşlarına gösterip heyecanını onlarla paylaşıyordu. Fakat kısa bir mühlet sonra arkadaşlarından aldığı yansılara nazaran bu canlı çeşitliliğinin daha fazla beşere ulaşmasına karar verdi. Zira içinde bulunduğumuz gezegenin eşsizliğini birbirimize yansıtmamız gerektiğine inanıyordu. Kim bilir tahminen de tabiattaki müşahedelerini bir belgesele dönüştürebilirdi.
‘BASTIĞIN YERE DİKKAT ET, YAVRULAR ÇOK UYGUN KAMUFLE OLUYOR’
Canlıların dünyasına dalmaktan onları en yakından, korkusuzca gözlemlemekten çekinmiyordu. Onun bu korkusuzluğu daha uygun müşahede yapmasına hatta canlılarla ortasında manevi bir lisan oluşturmasına neden oldu. Canlıların söylemek istediklerini, hislerini, isteklerini gözlerine bakarak anlayabildiğine inanıyor ve onlarla irtibat kurmaktan çekinmiyordu. Ancak bu korkusuzluğu temkinli olmadığı manasına gelmiyordu. Yabanî tabiatta her an bir tehlikeyle karşılaşabilir ya da istemeden bir canlıya ziyan verebilir, alanını ihlal edebilirdi. Tabiatta her vakit temkinli olmayı kendine adeta kural edinen Hidayet Gamze Anıl başından geçen bir olayı şu cümlelerle anlattı:
“Bir gün arkadaşımla Ankara’nın sulak topraklarında kuş bakıyoruz. Sevdiğim kuşlardan olan Cılıbıt’ın tam da üreme dönemiydi. Arkadaşım bana dedi ki ‘Bastığın yere dikkat et, yavrular çok yeterli kamufle oluyor’. Ben de, ‘Merak etme, ben onu fark ederim’ demiştim. Kıssanın sonu makûs değil, hiçbir yavruya ziyan gelmedi fakat cümlemi bitirir bitirmez arkadaşım bir anda bana, ‘Olduğun yerde kal ve önüne bak’ dedi. Dediği yere baktığımda hıçkırarak ağlamaya başladım. Birkaç adım ileride kamufle olmuş ve saklanmaya çalışan bir Cılıbıt yavrusu duruyordu. Onu görmemiştim ve çabucak önümde duruyordu. Ayaklarımın altında kalan egomla alandan ayrıldım ve sonraki tabiat seyahatlerimde her vakit haddimi bilerek ilerledim.”
Hidayet Gamze Anıl tarafından fotoğraflanan Karayılan Örümceği
ÖRÜMCEK GÖRÜNTÜSÜ 5 MİLYON İZLENME ALDI
Sosyal medya kullanıcıları, Hidayet Gamze Anıl’ı tam 5 milyon izlenme alan Karayılan Örümceği görüntüsüyle tanıdı. ‘Segestria Florentina’ namı öbür Karayılan Örümceği aslında Türkiye’ye nasıl geldiği muhakkak olmayan bir çeşit olarak bilinir. Hidayet Gamze Anıl görkemli bir görüntüyle takipçilerine tanıttığı Karayılan Örümceği’ni şu cümleleriyle açıkladı:
“Bu tıbbın ülkemize nasıl geldiği epeyce tartışmalı. Segestria Florentina’nın en ayırt edici dış görünüşü yeşil dişe benzeri yapıları. Bunlara ‘Keliser’ deniliyor. Bu kelirserlerin savunma, avını etkisiz hale getirme, yumurtalarını taşıma, kazma üzere çeşitli fonksiyonları var. Bir başka ayırt edici özellik ise ağdan kurduğu yuvasının dar ve derin olması biçiminde açıklayabilirim. İnternette zehirli olarak geçiyor ama bu zehir avlamak istediği küçük böcekler üzerinde lakin tesir gösterebilir. Bunun yanında alışılmış ki alerjik tepkilerde önemli hasarlara yol açabilir. Bu örümcekle Kızılırmak Deltası’nda tanışmama vesile olan Ömer Faruk Sülek arkadaşıma da teşekkür ediyorum. Segestria Florentina’yı paylaştıktan sonra Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden müşahede kayıtları almaya başladık. Gözlemlenilen alanlarda çekinilen bir çeşit. Lakin ömür alanına tehdit oluşturmadığımız sürece hiçbir zararı olmayacaktır.”
Hidayet Gamze Anıl tarafından fotoğraflanan Melanistik Baran Engereği
EN UNUTULMAZ KEŞİF! TÜRKİYE’DE ÇOK AZ BİR TÜR
Doğada bilinen çeşitler kadar yeni keşifler yapmayı da seven Hidayet Gamze Anıl, az görülen canlı cinsleriyle de tanışma fırsatı buluyordu. Ancak yıllar içerisinde yaptığı müşahedelerden en unutulmazı 23 Mayıs 2025’te gerçekleşti. Kısa bir vakit evvel Samsun’da çıktığı bir tabiat seyahatinde endemik çeşit olan Baran Engereği ile karşılaştı. Bu müsabaka her bakımdan beklenmedik ve eşsizdi. Melanistik Baran Engereği simsiyah ve parlayan pullarıyla Samsun’da tepesine çıktığı dağda tüm ihtişamıyla adeta Anıl’a selam verdi.
Hidayet Gamze Anıl bu engereğin çok özel olduğunu biliyordu, bu nedenle süratlice tıp tespiti için Ornitolog Kiraz Erciyas’a yazdı. Sürüngenler üzerinde araştırmalarda bulunan Herpatolog Dilara Arslan ve Doğa-Yaban Hayatı Fotoğrafçısı Arda Emre Kandil ile konuştu. Kendilerine yılan tipinin teşhisi ve dağılımını danıştı. Karadeniz bölgesinin nemli ormanlarında karşımıza çıkabilecek bir tıp olduğunu ama melanistik form denilen vücudunun büsbütün siyah olması haliyle az görüldüğünü öğrendi. Yapılan incelemeler sonucunda yılanın davranışları, rengi, pulları ve vücut halinden Melanistik Baran Engereği olduğuna karar verildi. Bu engerek çeşidi engerekgiller familyasındandı, engereğin Türkiye’de endemik olan bir alttürü olarak geçiyordu. Araştırmalarına nazaran bu cinsin kaydı Samsun vilayetinde daha evvelden de vardı. Ancak melanistik formu yani simsiyah formunda görmek ayrıyeten bir talihti.
Hidayet Gamze Anıl’a nazaran böylesi bir müsabaka çok değerli ve o nedenle bu alanlara muhakkak insan eli değmemeli. Her geçen gün yapılan keşif ve müşahedelerle insandışı canlıların doğal ortamlarının korunmasının ne kadar pahalı olduğunu gördüğünü paylaşan Anıl, elinden geldiğince insanları bilinçlendirmeyi kendine bir misyon edindiğini de kelamlarına ekliyor.
