Günlük aktiviteleri önemli boyutlarda kısıtlayabiliyor
Tablet, telefon yahut bilgisayar başında hareket etmeden uzun saatler geçirmek, sporda yanlış teknikle tartı kaldırmak, fazla kilolu olmak… Tüm bunlar ve daha pek çok etken nedeniyle bel bölgesinin omurları ortasında yer alan diskler kayma yahut yırtılma sonucu, sonlar ile omuriliğin geçtiği kanala gerçek yer değiştiriyorlar. Bel fıtığı olarak isimlendirilen bu tabloda disklerin sona baskı yapmaları sebebiyle gelişen bel ağrısı, bacaklara yayılan ağrı, uyuşukluk ve kas zayıflığı üzere sıkıntılar, hastaların günlük aktivitelerini önemli boyutlarda kısıtlayabiliyor. Ekseriyetle 30-50 yaş ortasında başlayan bel fıtığının son yıllarda katlanarak artan bir oranda yükseldiği belirtiliyor.
Gençler ortasında giderek yaygınlaşıyor
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Ferda Özdemir, üstelik bel fıtığının son yıllarda gençler ortasında da giderek daha sık görüldüğüne dikkat çekerek, “Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 2022 yılında yapılan Türkiye Sıhhat Araştırması’na nazaran; 15 yaş ve üzeri bireylerde son 12 ay içinde bel bölgesi problemlerinin görülme oranı yüzde 29,7 olarak belirlenmiş. Ülkemizde, 15-49 yaş aralığındaki bayanlar üzerinde yapılan bir çalışmada da; bel ağrısı nedeniyle teşhis alanların yüzde 67,5’ine bel fıtığı teşhisi konulduğu bildirilmiş. Bu bilgiler, Türkiye’de her yıl bel fıtığı teşhisinin ne kadar yüksek oranda olduğunu ve görülme yaşının ne kadar düştüğünü göstermektedir” diyor.
Az hareket etmekten yanlışlı teknikle tartı kaldırmaya…
Bel fıtığının son yıllarda dünyada ve ülkemizde gençlerde daha sık görülmesinde çağdaş hayat stili ve çevresel faktörler rol oynuyor. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Ferda Özdemir, gençlerde giderek yaygınlaşan daha az hareket etme biçimindeki ömür stilinin bel fıtığının gelişiminde çok değerli bir etken olduğunu belirterek, “Spor ve açık hava aktiviteleri yerine; tablet, telefon ve bilgisayar başında hareket etmeden uzun saatler geçirmek ve öne eğilmek ya da kambur oturmak üzere yanılgılı duruş alışkanlıkları omurganın üzerinde önemli baskı oluşmaktadır” ikazında bulunuyor.
rof. Dr. Ferda Özdemir, gençlerde trend haline gelen yük kaldırmaya yönelik sporun da bu yaş kümesinde görülen bel fıtığının bir öbür değerli sebebi olduğuna işaret ederek, “Yanlış teknikle tartı kaldırmak yahut taşımak da omurga sıhhatini olumsuz etkilemektedir. Münasebetiyle, gençlerin yük kaldırma antrenmanlarından evvel kesinlikle ısınma hareketleri yapmaları ve bir uzmandan yükleri yanlışsız kaldırma konusunda bilgi edinmeleri gerekmektedir” bilgisini veriyor. Prof. Dr. Ferda Özdemir, çağımızın değerli sorunu olan obezitenin, daima gerilim altında olmanın ve sigara kullanımın da gençlerde yaygın görülen başka bel fıtığı sebepleri olduğunu söylüyor.
Ani ve zorlayıcı hareket sonrasında başlıyorsa, dikkat!
Bel bölgesindeki omurlar ortasında yer alan diskler, omurganın esnekliğine ve beden istikrarına yardımcı oluyorlar. Bu disklerin yaşlanma, çok zorlanma yahut ani hareketler nedeniyle ziyan görmeleri durumunda fıtık gelişebiliyor ve sonlara baskı yapabiliyor. Bunun sonucunda, hastada ömür kalitesini olumsuz etkileyecek boyuta ulaşabilen çeşitli yakınmalar gelişebiliyor. Prof. Dr. Ferda Özdemir, “Özellikle ani ve zorlayıcı hareket sonrasında başlayan bel ağrısının yanı sıra istirahatte bile geçmeyen; öksürme, hapşırma yahut ıkınma ile artan; bilhassa bacağa yayılan ağrı; ayakta ya da parmaklarda uyuşma ve güçsüzlük, bel fıtığının tipik belirtilerini oluşturmaktadır” diye konuşuyor.
Tedaviyle ağrı denetim altına alınıyor
Bel fıtığının tedavisinde temel maksat; omurganın hareketliliğini yine kazandırmak, hudut üzerindeki baskıyı ortadan kaldırmak, böylelikle ağrıyı azaltmak oluyor. Toplumdaki yaygın inanışın bilakis, tüm bel fıtığı hastalarının sadece yüzde 5-10’u ameliyat gerektiriyor. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Ferda Özdemir, sinir hasarı olmayan tabloların yüzde 80-90’ında; ilaç, fizik tedavi ve idmanlardan oluşan konservatif tedaviyle ağrının denetim altına alınabildiğine dikkat çekerek, şunları söylüyor:
“Bel fıtığında erken teşhis, yeterliliğin korunmasında ve hastalığın ilerlemesinin önlenmesinde büyük değer taşımaktadır. Bilhassa nizamlı yapılan idmanlarla kaslar güçlenmekte, omurga daha yeterli desteklenmekte ve hudut baskısı azalmaktadır. Bu etkiler sayesinde ağrı uzun periyodik olarak değerli ölçüde hafiflemekte hatta birtakım hastalarda geçmektedir.” Fakat hasta yanılgılı duruş, hareketsizlik ve ağır kaldırma üzere istenmeyen kusurları yapmaya devam ederse ağrının tekrar başlayabileceğini vurgulayan Prof. Dr. Ferda Özdemir, “Düzenli idman yapmak, yanlışsız oturma ve yük kaldırma tekniklerine dikkat etmek, omurgayı destekleyen kasları güçlendirmek ve kilo denetimi sağlamak bel fıtığından korunmada kıymetli faktörlerdir” diyor.
